Tips voor ouders

Buitenspelletjes voor kinderen: 12 spellen die altijd werken

De kinderen willen naar buiten en jij moet binnen tien seconden iets bedenken. Herkenbaar? Hieronder staan twaalf buitenspelletjes voor kinderen, niet op een hoop maar gesorteerd op wat je nodig hebt: spellen zonder spullen, korte spellen voor tussendoor, actieve spellen voor een grote groep en spellen voor een kinderfeestje. Bij Flekss spelen we ze elke dag op ruim veertig locaties, dus we weten welke in de praktijk standhouden.

Buitenspelletjes zonder materiaal

Geen bal, geen krijt, geen voorbereiding. Deze vier spellen kun je starten op het moment dat je buiten staat.

Annemaria Koekoek

Eén kind staat met de rug naar de rest aan het einde van het veld en roept “Annemaria Koekoek”. De anderen sluipen intussen naar voren, maar moeten bevriezen zodra het kind zich omdraait. Wie nog beweegt, gaat terug naar de start. Vanaf vier kinderen, ongeveer tien minuten. Onze tip: heb je weinig ruimte, laat de kinderen dan kruipen in plaats van lopen. Het duurt langer en het is veel grappiger om te zien.

Poorttikkertje

Een variant op tikkertje die bij ons bijna wekelijks gespeeld wordt. Wie getikt is, gaat wijdbeens stilstaan en kan pas weer meedoen als een ander kind onder de benen door kruipt. Daardoor is niemand lang uitgeschakeld, wat bij gewoon tikkertje juist het probleem is. Vanaf zes kinderen, ongeveer tien minuten. Spreek vooraf af hoe groot het speelveld is, anders rent de tikker zichzelf voorbij.

Verstoppertje

Uitleg overbodig, maar de uitvoering valt of staat bij de afspraken. Bepaal samen tot waar de kinderen mogen komen en tel hardop, zodat iedereen weet hoeveel tijd er is. Vanaf drie kinderen, ongeveer vijftien minuten. Wissel de zoeker steeds af, want het kind dat drie keer achter elkaar moet zoeken haakt gegarandeerd af.

Vies land, lekker land

Het veld wordt in tweeën verdeeld. Roept de spelleider “lekker land”, dan rennen alle kinderen naar die kant. Roept hij “vies land”, dan moeten ze juist weg. Wie als laatste overkomt is af. Vanaf vier kinderen, ongeveer vijf minuten. Ideaal als eerste spel van de middag, omdat de kinderen meteen in beweging komen zonder dat ze regels hoeven te onthouden.

Korte buitenspelletjes voor tussendoor

Soms heb je maar tien minuten, bijvoorbeeld tussen het eten en het naar binnen gaan. Deze drie zijn binnen een kwartier klaar.

Spel	Aantal kinderen	Speeltijd	Materiaal
Stand in de mand	5 of meer	5 minuten	Eén bal
Pionnenroof	6 of meer	10 minuten	Pionnen of lege flessen
Blikgooien	1 of meer	5 minuten	Lege blikken en een bal

Pionnenroof verdient wat meer uitleg, want dit spel kom je buiten onze locaties zelden tegen. Je verdeelt de kinderen in twee teams en elk team krijgt een eigen gebied met daarin vijf pionnen. De bedoeling is om een pion uit het gebied van de tegenstander te stelen en veilig thuis te brengen. Word je in vijandelijk gebied getikt, dan ga je terug naar je eigen kant en begin je opnieuw.

Het mooie eraan is dat kinderen vanzelf gaan overleggen: blijf je verdedigen of ga je allemaal tegelijk aanvallen? Spreek vooraf af dat je niet mag blijven wachten vlak naast de pionnen van de ander, anders loopt het vast. Korte spellen werken sowieso goed bij jonge kinderen, omdat de aandacht er beter bij blijft als er binnen tien minuten een winnaar is.

Actieve buitenspelletjes voor grote groepen

Om 15:45 uur staan er bij ons op een doordeweekse dag soms twintig kinderen op het veld. Ze komen net van school, hebben de hele dag stilgezeten en er moet binnen twee minuten iets gebeuren. Dat is precies het moment waarop blijkt welke spellen echt werken bij een grote groep.

Onze vaste keuze is allesbal, een spel dat voetbal, hockey en handbal in één combineert. Je speelt op twee doelen en wisselt onderweg van spelvorm, dus wie niet goed is in voetbal krijgt even later de kans met de hockeystick. Daardoor blijft iedereen meedoen. Vanaf acht kinderen, ongeveer twintig minuten.

Is de groep wat kleiner of de ruimte beperkt, dan pakken we het viervakkenspel. Je tekent vier vakken, elk kind bewaakt er één en de bal mag maximaal één keer stuiten in je eigen vak voordat je hem doorspeelt. Wie een fout maakt, zakt een vak en de rest schuift op. Simpel, maar kinderen spelen het een halfuur achter elkaar.

Levend stratego bewaren we voor de grootste groepen, vanaf een kind of tien. Iedereen krijgt een rang op een kaartje en wie elkaar tikt, laat zijn kaartje zien: de hoogste rang wint. Het doel is de vlag van de tegenstander veroveren. Let op dat dit spel uit elkaar valt zodra de jongste kinderen niet mee kunnen komen, dus meng de teams op leeftijd.

Zulke spellen zijn meer dan tijdverdrijf. Kinderen van 4 tot 18 jaar hebben dagelijks minstens een uur matig tot zwaar intensieve beweging nodig, en buitenspelen is voor deze leeftijd de belangrijkste beweegactiviteit. Welke sport daar verder bij past, lees je in ons artikel over welke sport bij je kind past.

Buitenspelletjes voor een kinderfeestje

Op een feestje is de volgorde belangrijker dan het spel zelf. Zo vullen wij een uur:

Eerste 10 minuten. Begin met vies land, lekker land of een ander spel zonder winnaar. De kinderen kennen elkaar vaak niet allemaal en je wilt niet dat er meteen iemand verliest.
Daarna 15 minuten: spijkerpoepen. Een touw om de heupen, een spijker eraan en die moet in een fles. Oud-Hollands, rustig, en kinderen wachten verrassend geduldig op hun beurt omdat het grappig is om naar te kijken. De volledige spelregels staan in ons artikel over oud-Hollandse buitenspelletjes.
Dan 20 minuten: estafette met hindernissen. Twee teams, een parcours waar ze overheen, onderdoor en omheen moeten. Dit is het hoogtepunt, dus plan het niet aan het begin.
Laatste 15 minuten. Iets kalms, zodat de kinderen niet bezweet en opgefokt aan hun ouders worden meegegeven.

Liever helemaal niets organiseren? Dan kun je ook een kinderfeestje bij Flekss boeken, waarbij onze medewerkers het programma draaien. En merk je dat je kind hiervan geniet: op onze Sport-BSO staat elke dag vanaf 15:45 uur een sport- en spelactiviteit op het programma. Zo ziet een dag bij de BSO eruit.

Veelgestelde vragen over buitenspelen

Heb je een vraag? Op de meeste vragen hebben we een antwoord! Kijk hieronder of je vraag in het overzicht staat. Staat je vraag niet in het overzicht en ben je toch benieuwd naar het antwoord? Neem dan eenvoudig contact met ons op!

Wat kun je buiten doen als het regent?

Vrij veel, zolang je de kleding erop aanpast. Regen maakt een aantal spellen juist leuker: plassen zoeken en erin springen, met een emmer de diepste plas bepalen, of een estafette waarbij je een beker water moet overbrengen terwijl het toch al nat is. Bij ons op de BSO gaan de kinderen bij lichte regen gewoon naar buiten, omdat ze anders de hele middag binnen zitten na een dag school. We houden op locatie reservekleding achter de hand, en dat is thuis ook de simpelste oplossing. Alleen bij onweer of harde wind blijven we binnen. Nat worden is geen probleem, afkoelen wel, dus zorg dat kinderen na afloop droge kleren aantrekken.

Hoe krijg je kinderen zover dat ze naar buiten gaan?

Vraag het niet, maar ga gewoon. “Zullen we naar buiten?” nodigt uit tot nee, terwijl “we gaan naar buiten, pak je jas” zelden discussie oplevert. De eerste vijf minuten zijn de drempel: daarna zijn kinderen bijna altijd om. Wat enorm helpt is dat je de eerste tien minuten zelf meedoet in plaats van op een bankje te gaan zitten. Een vast moment in de dag werkt ook, want dan wordt het een gewoonte in plaats van een onderhandeling. En laat ze zelf kiezen welk spel, dan hebben ze alsnog het gevoel dat ze iets te zeggen hebben.

Welke buitenspelletjes zijn geschikt als er verschillende leeftijden door elkaar spelen?

Kies spellen waarbij rollen belangrijker zijn dan snelheid. Bij levend stratego of pionnenroof kan een jonger kind prima verdedigen terwijl de oudere kinderen aanvallen, en dan valt het verschil in tempo veel minder op. Puur hardlopen, zoals gewoon tikkertje, pakt juist slecht uit, omdat de jongste altijd verliest. Een andere oplossing is de oudste kinderen de regels te laten uitleggen of scheidsrechter te maken, want dat vinden ze op die leeftijd vaak eervol. Je kunt ook met een voorsprong werken, bijvoorbeeld dat de jongsten eerder mogen vertrekken. Wij mengen op de BSO bewust de leeftijden, omdat kinderen daar sociaal veel van leren.

Hoeveel kinderen heb je minimaal nodig?

Dat verschilt sterk per spel en het is de vraag die het vaakst misgaat. Blikgooien en touwtjespringen kunnen prima met één kind, verstoppertje heeft er minstens drie nodig en teamspellen zoals allesbal of levend stratego vallen uit elkaar onder de acht. Heb je maar twee of drie kinderen, kies dan iets met een duidelijke score in plaats van een teamspel, bijvoorbeeld stand in de mand of blikgooien. Een veelgemaakte fout is een groot teamspel starten met zes kinderen: dan staat iedereen stil en is de lol er binnen vijf minuten vanaf. Doe zelf mee als je net één speler tekortkomt.

Hoe voorkom je ruzie tijdens een buitenspel?

Leg de regels vooraf uit en herhaal ze, ook al denk je dat iedereen ze kent. Veruit de meeste conflicten gaan niet over winnen maar over of iemand nou wel of niet getikt was, dus wijs één scheidsrechter aan die het laatste woord heeft. Dat mag ook een kind zijn, mits het niet meespeelt. Roulerende rollen helpen eveneens, zodat niet steeds hetzelfde kind de tikker is. Stop een spel liever iets te vroeg dan te laat, want zodra de sfeer omslaat krijg je hem niet meer terug. En maak van verliezen geen groot moment: start gewoon meteen een nieuwe ronde.

Mag mijn kind alleen buiten spelen en vanaf welke leeftijd?

Er bestaat in Nederland geen wettelijke leeftijdsgrens voor buiten spelen zonder toezicht, dus dit is een inschatting van jou als ouder. Wat in de praktijk meespeelt is vooral de omgeving: een rustige woonstraat of een afgesloten plein is iets heel anders dan een route waarbij je kind een drukke weg moet oversteken. Veel ouders beginnen rond een jaar of zes of zeven met korte momenten vlak bij huis, en breiden dat daarna uit. Maak concrete afspraken over het gebied waar je kind mag komen en over hoe laat het terug is. Spreek ook af bij wie het kan aankloppen als er iets gebeurt. En begin klein, want een eerste keer van tien minuten vertelt je al veel over of je kind eraan toe is.

Overige berichten

Tips voor ouders

10 oud-Hollandse buitenspelletjes die nog steeds werken

Tips voor ouders 10 oud-Hollandse buitenspelletjes die nog steeds werken Spijkerpoepen, koekhappen, zaklopen: deze spellen gaan al generaties mee en worden nog steeds gespeeld. Precies

Buitenspelletjes voor kinderen: 12 spellen die altijd werken

Inhoudsopgave

Buitenspelletjes zonder materiaal

Annemaria Koekoek

Poorttikkertje

Verstoppertje

Vies land, lekker land

Korte buitenspelletjes voor tussendoor

Actieve buitenspelletjes voor grote groepen

Buitenspelletjes voor een kinderfeestje

Veelgestelde vragen over buitenspelen

Overige berichten

Overige berichten

10 oud-Hollandse buitenspelletjes die nog steeds werken

Wat kost voorschoolse opvang? De kosten per maand uitgelegd

Welke vormen van kinderopvang zijn er? Alle soorten op een rij

Wat is een BSO? Uitleg over buitenschoolse opvang