Tips voor ouders

Welke vormen van kinderopvang zijn er? Alle soorten op een rij

Kinderopvang is de overkoepelende term voor alle professionele opvang van kinderen van 0 tot ongeveer 12 jaar. Daarbinnen bestaan verschillende vormen van kinderopvang: het kinderdagverblijf, de peuteropvang, de buitenschoolse opvang en gastouderopvang. Een kinderdagverblijf is dus geen alternatief voor kinderopvang, maar een soort kinderopvang. Datzelfde geldt voor de BSO. Die begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, en daar komt de meeste verwarring vandaan. Hieronder zetten we alle vormen op een rij, met de leeftijden, de verschillen en het recht op kinderopvangtoeslag.

De vormen van kinderopvang in één overzicht

Vorm	Leeftijd	Wanneer	Kinderopvangtoeslag
Kinderdagverblijf	0 tot 4 jaar	Hele of halve dagen, het hele jaar door	Ja
Peuteropvang	2 tot 4 jaar	Enkele dagdelen per week, meestal buiten de schoolvakanties	Ja
Buitenschoolse opvang	4 tot ongeveer 12 jaar	Voor en na school, op studiedagen en in de vakanties	Ja
Gastouderopvang	0 tot 12 jaar	In overleg, meestal flexibel	Ja
Oppas, opa en oma	Alle leeftijden	In overleg	Nee

Belangrijk daarbij: je hebt alleen recht op kinderopvangtoeslag als de opvang geregistreerd staat in het Landelijk Register Kinderopvang. Dat geldt ook voor gastouders. Opvang door familie of een oppas aan huis valt daarbuiten, tenzij die persoon officieel als gastouder geregistreerd is. Wat opvang bij ons kost, lees je op onze tarievenpagina.

De vier vormen uitgelegd

Kinderdagverblijf (KDV)

Een kinderdagverblijf, ook wel crèche genoemd, is dagopvang voor kinderen van 0 tot 4 jaar. De meeste organisaties nemen kinderen aan vanaf zes weken of drie maanden, aansluitend op het verlof van de ouders. Je kind komt er hele of halve dagen en wordt opgevangen in een vaste groep. Sommige kinderdagverblijven werken met horizontale groepen, waarin kinderen van dezelfde leeftijd bij elkaar zitten, andere met verticale groepen van 0 tot 4 jaar door elkaar. Het kinderdagverblijf van Flekss is doorgaans open van 07:00 tot 18:30 uur.

Peuteropvang

Peuteropvang is er voor kinderen van 2 tot 4 jaar en draait om ontwikkeling in plaats van om hele dagen opvang. Je kind komt meestal een of twee ochtenden per week spelen met leeftijdsgenootjes, onder begeleiding van pedagogisch medewerkers. Dat maakt de overstap naar groep 1 een stuk soepeler. Vroeger heette dit de peuterspeelzaal, maar sinds 2018 valt peuteropvang onder dezelfde kwaliteitseisen als de rest van de kinderopvang. Daarom kun je er ook kinderopvangtoeslag voor krijgen, wat bij de oude peuterspeelzaal niet altijd kon.

Buitenschoolse opvang (BSO)

De buitenschoolse opvang is bedoeld voor kinderen die naar de basisschool gaan, dus vanaf vier jaar tot het einde van groep 8. Kinderen komen er na schooltijd, op studiedagen en tijdens schoolvakanties, en bij veel organisaties ook voor schooltijd. De BSO haalt de kinderen meestal op van school. Waar een kinderdagverblijf draait om verzorging en een vast ritme, draait de BSO vooral om ontspannen na een schooldag. Wil je hier dieper op ingaan, lees dan ons artikel over wat een BSO precies is.

Gastouderopvang

Bij gastouderopvang wordt je kind opgevangen door een gastouder, meestal bij de gastouder thuis en soms bij jou thuis. Een gastouder mag maximaal zes kinderen tegelijk opvangen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar, inclusief de eigen kinderen onder de tien. Dat maakt deze vorm kleinschaliger en persoonlijker dan een kinderdagverblijf, en vaak ook flexibeler qua dagen en tijden. Een gastouder moet wel een pedagogische opleiding hebben en aangesloten zijn bij een gastouderbureau.

De verschillen waar ouders over struikelen

Wat is het verschil tussen kinderopvang en een kinderdagverblijf?

Kinderopvang is het overkoepelende begrip, een kinderdagverblijf is één vorm daarbinnen. Alle kinderdagverblijven zijn dus kinderopvang, maar niet alle kinderopvang is een kinderdagverblijf. In spreektaal lopen de termen door elkaar: ouders zeggen vaak dat hun kind “naar de opvang” of “naar de crèche” gaat, terwijl ze het kinderdagverblijf bedoelen.

Wat is het verschil tussen de BSO en een kinderdagverblijf?

Het verschil zit in de leeftijd en het moment. Een kinderdagverblijf is voor kinderen die nog niet naar school gaan en vangt hele dagen op. De BSO is voor schoolgaande kinderen en vult juist de uren rondom school op. Daardoor verschilt ook het programma: op een kinderdagverblijf draait het om verzorging, ritme en spelenderwijs ontdekken, terwijl kinderen op de BSO vooral ontspannen en zelf kiezen wat ze doen.

Wat is het verschil tussen BSO en NSO?

In de praktijk is er geen verschil, en dat verklaart waarom de termen door elkaar gebruikt worden. NSO staat voor naschoolse opvang: het deel van de opvang dat plaatsvindt nadat school uit is. BSO, buitenschoolse opvang, is het bredere begrip en omvat daarnaast ook de voorschoolse opvang en de opvang tijdens studiedagen en vakanties. Naschoolse opvang is dus een onderdeel van buitenschoolse opvang, geen aparte opvangvorm.

Welke vorm past bij jouw gezin?

De keuze volgt meestal vanzelf uit drie vragen. De eerste is de leeftijd van je kind, want die bepaalt al grotendeels welke vormen überhaupt mogelijk zijn. De tweede is hoeveel dagen je nodig hebt: heb je structureel twee of drie vaste dagen nodig, dan ligt een kinderdagverblijf of de BSO voor de hand, terwijl een enkel dagdeel beter past bij peuteropvang. De derde vraag is hoeveel flexibiliteit je wilt. Werk je op wisselende dagen, dan is een gastouder vaak praktischer, omdat je daar makkelijker dagen ruilt.

Let er tot slot op dat sommige organisaties meerdere vormen onder één dak aanbieden. Dat scheelt gedoe op het moment dat je kind vier wordt en naar de BSO gaat, want dan blijft het in een vertrouwde omgeving bij bekende gezichten. Flekss biedt kinderdagverblijf, peuteropvang, Sport-BSO en BSO+ aan op ruim veertig locaties in Breda en West-Brabant.

Veelgestelde vragen over de vormen van kinderopvang

Heb je een vraag? Op de meeste vragen hebben we een antwoord! Kijk hieronder of je vraag in het overzicht staat. Staat je vraag niet in het overzicht en ben je toch benieuwd naar het antwoord? Neem dan eenvoudig contact met ons op!

Wat is het verschil tussen een crèche en een kinderdagverblijf?

Officieel is er geen verschil, want crèche is gewoon spreektaal voor hetzelfde. Het woord komt uit het Frans en was tot een jaar of twintig geleden de gangbare term in Nederland. Je vindt het dan ook niet terug in de Wet kinderopvang of in het Landelijk Register Kinderopvang, waar alleen gesproken wordt over kindercentra en dagopvang. Opvangorganisaties zelf gebruiken vrijwel altijd de term kinderdagverblijf of de afkorting KDV. Hoor je iemand over de crèche, dan gaat het dus over dezelfde opvangvorm. Je hoeft je bij het vergelijken van aanbieders dus niets aan te trekken van het woord dat ze gebruiken.

Vanaf welke leeftijd kan mijn kind naar de opvang?

Dat verschilt per vorm en per organisatie. Bij een kinderdagverblijf en bij een gastouder kan het meestal vanaf zes weken, soms pas vanaf drie maanden. In de praktijk brengen de meeste ouders hun kind voor het eerst als het bevallingsverlof en het partnerverlof afgelopen zijn. Peuteropvang start vanaf twee jaar en de BSO vanaf het moment dat je kind naar de basisschool gaat. Houd er rekening mee dat de startdatum ook afhangt van de beschikbaarheid, want in veel regio’s zijn er wachtlijsten. Regel de inschrijving dus ruim voor de gewenste startdatum, bij voorkeur al tijdens de zwangerschap.

Kan ik meerdere vormen van opvang combineren?

Ja, en dat doen veel gezinnen. Een veelvoorkomende combinatie is twee dagen kinderdagverblijf en één dag bij opa en oma, of gastouderopvang naast een ochtend peuteropvang. Houd er wel rekening mee dat te veel verschillende plekken onrustig kan zijn voor jonge kinderen, die juist gebaat zijn bij herkenbaarheid. Twee vaste plekken is doorgaans goed te doen, drie of meer wordt lastiger. Voor elke geregistreerde opvangvorm vraag je apart kinderopvangtoeslag aan, met het LRK-nummer van die locatie. Opvang door familie telt daar niet in mee, tenzij die persoon officieel gastouder is.

Hoe weet ik of een opvang officieel geregistreerd is?

Dat controleer je in het Landelijk Register Kinderopvang, dat vrij toegankelijk is. Je zoekt daarin op plaatsnaam of op de naam van de organisatie en filtert op het type opvang. Elke geregistreerde locatie heeft een uniek LRK-nummer, dat je ook nodig hebt bij het aanvragen van kinderopvangtoeslag. In datzelfde register vind je de inspectierapporten van de GGD, die jaarlijks controleert op veiligheid, hygiëne en het pedagogisch beleid. Die rapporten zijn openbaar en de moeite van het doorlezen waard voordat je een keuze maakt. Staat een opvang er niet in, dan krijg je geen toeslag.

Wat gebeurt er als mijn kind vier wordt?

Dan stroomt je kind door van het kinderdagverblijf of de peuteropvang naar de buitenschoolse opvang. Dat gaat niet automatisch: je moet je kind apart inschrijven voor de BSO, ook als het bij dezelfde organisatie blijft. Begin daar ruim op tijd mee, want ook voor de BSO bestaan wachtlijsten, vooral op maandag, dinsdag en donderdag. Je opvangbehoefte verandert bovendien, omdat je kind nu een groot deel van de dag op school zit en je alleen nog de uren eromheen hoeft op te vangen. Zit je kind al bij een organisatie die beide vormen aanbiedt, dan is de overstap het makkelijkst. Het blijft dan op een bekende plek, met medewerkers die het al kennen.

Is kinderopvang verplicht voordat een kind naar school gaat?

Nee, geen enkele vorm van kinderopvang is verplicht. De leerplicht begint pas op je vijfde, en tot die tijd bepaal je als ouder volledig zelf wat je doet. Toch kiezen veel ouders voor opvang, in de eerste plaats omdat ze allebei werken, maar ook omdat kinderen er veel leren op het gebied van samen spelen en zelfstandigheid. Peuteropvang is daar specifiek op gericht en maakt de start op de basisschool vaak soepeler. Voor kinderen met een risico op een taalachterstand bieden gemeenten daarnaast voorschoolse educatie aan, soms met een financiële bijdrage. Hoe dat precies geregeld is, verschilt per gemeente, dus informeer daarvoor bij je eigen gemeente.

Overige berichten

Tips voor ouders

10 oud-Hollandse buitenspelletjes die nog steeds werken

Tips voor ouders 10 oud-Hollandse buitenspelletjes die nog steeds werken Spijkerpoepen, koekhappen, zaklopen: deze spellen gaan al generaties mee en worden nog steeds gespeeld. Precies

Welke vormen van kinderopvang zijn er? Alle soorten op een rij

Inhoudsopgave

De vormen van kinderopvang in één overzicht

De vier vormen uitgelegd

Kinderdagverblijf (KDV)

Peuteropvang

Buitenschoolse opvang (BSO)

Gastouderopvang

De verschillen waar ouders over struikelen

Wat is het verschil tussen kinderopvang en een kinderdagverblijf?

Wat is het verschil tussen de BSO en een kinderdagverblijf?

Wat is het verschil tussen BSO en NSO?

Welke vorm past bij jouw gezin?

Veelgestelde vragen over de vormen van kinderopvang

Overige berichten

Overige berichten

10 oud-Hollandse buitenspelletjes die nog steeds werken

Wat kost voorschoolse opvang? De kosten per maand uitgelegd

Welke vormen van kinderopvang zijn er? Alle soorten op een rij

Wat is een BSO? Uitleg over buitenschoolse opvang